Al sol, las llanas y las manchas

17/01/2012

Buracu dal Mouru

Buracu dal Mouru de Freixenoźa
 
Hai an Freixenoźa un buracu mui asparcidu cu’l buracu qu’hai nela mina d’ouru de Pino del Oro an Aliste. An Freixenoźa yê cuinecidu cume buracu dal Mouru y an Pino del Oro cume sendu la sepultura del Moro. Achu qu’aquesta ultima fui feita pra llava’l minériu. Pra que servirie l’outra de Freixenoźa ? Mistériu !
 
Sepultura del Moro an Pino del Oro

Achei'l retratu dal buracu de Freixenoźa nal llibro "Estudos Mirandeses" de José Francisco Meirinhos que pudeis achar aende.

13/01/2012

Turnou'l J-Track 3D !

J-Track yêra un purgrama anfurmaticu, ũa Applet cume se custuma dezir, que permetie vé la meyor parte dals satelitus qu’andan an vuôlta la tiêrra. Al purgrama, solu funciona pu l'anternéta. So qu'hai uns añus atras la NASA deixu de dar funcionamiêntu a la paigina de l'Applet y'l purgrama deixu de funciunar.

De restu hai uns méźes atras la NASA dixu que punarie outra véç l purgrama an lliña... y ya sta ! Ende pudeis lu ver.

Lus satelitus an vuôlta la tiêrra cun J-Track 3D

Lu que yê purreiru cun J-Track 3D yê que pudeis ver l'orbita de muitus satelitus qu'andan an vuôlta la tiêrra. Cume pudereis ver hai d'alguns que ténen ũa orbita mui circular, ya d'outrus ténen la bastante eilética tal cume'l satelitu qu'amostru ende nal retratu. Yê'l satelitu XMM-Newton feitu an França y que studa lus rayus X que vénen de las streillas. La distancia entre'l satelitu y la tiêrra yê nu minimu de 7000 km y nu maximu de 120000 km ! Outru satélitu assi yê'l CXO que tamiên yê dals que studa lus rayus X.

Dende cu'l J-track 3D qui'que pudémus ver ? Pus pudémus ver qu'hai quatru categories de satélitus :

-Lus d'orbita baixa, an vuôlta de 700 km. Yê la "nubrina" que se vei mui arrimada a la tiêrra.
-Lus GPS qu'andan a uns 20000 km. Nun son muitus, son aqueilles que se véyan afuôra d'aquessa "nubrina".
-Lus géostacionarius ou géostacionairus que stan a uns 36000 km y que forman aquele aniêllu an vuôlta l'eiquador.
-Y pur fin lus d'orbita eilética que son uns pouquechicus; son satelitus centificus.

Que vus agrade'l J-Track 3D !


05/01/2012

Ya cayiu ARISSat-1

Ya cayiu onte pu'la mañana al satelitu ARISSat-1. Paréce que l'ultimu radiuamador an l'haber scuitadu fui un ruçu ende pu'las 8h42, mas ya s'houbie mui mal. La ultima telemetrie fui arrecebida nal Japon y andicavan que la temperatura andrentu dal satelitu ya passava dals 88°C ! Yê claru que pouca eiletronica rejiste a tal temperaturas.
Las miês ultimas pervizones tamiên davan ũa cayida pra'l die 4 a la nuite ou anton l die 5 pu'la mañana. Paréce anton que fui'l die 4 pu'la mañana. De restu cunsegui oubir la ultima passaige pu l'Ouropa que fui nal die 3 ende pu'las 16h50 horas de Purtual. Açpuis nu se turnou ya a oubir.

 Pervizones de l'altura d'ARISSat-1 y altura rial

Houbu un cuncursu an Outubru pra tantar adeviñar quandu s'iba a cayir ARISSat-1 y you habie pervidu la cayida pa'l die de Reis, solu tube dous diês d'erru ! Mirai aende'l graficu ! Assi ya pudeis ver cume yê cumplicadissimu de saber quandu vai a cayir un satelitu. Depende de muitas couźas y inda stamus mui loinge de saber cume calcular aquissu todu !

Deixu-vus eiqui dous vidius que gravei, un an Cicuiru nal die 2 de Janeiru y l'outru nal die 3 quandu staba de viaige de vuôlta pa'la França.






04/01/2012

Bun Añu Nuôvu !


Un Bun Añu Nuôvu y que viva la cacharrada, lus radius y las anténas ! Conchu !